T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ARAŞTIRMA VE EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Unesco Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi Adaylık Dosyası Öneri Formu

Temsili liste ile ilgili çalışmalara aktif bir şekilde devam edebilmek ve kamunun katılımını en yüksek düzeyde gerçekleştirmek amacıyla Adaylık dosyası Öneri Formu hazırlanmış ve internet üzerinden ilgililerin erişimine açık hale getirilmiştir.
 
FORMA İLİŞKİN GENEL BİLGİ
 
UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Sözleşmesi’nin 1. Maddesinde vurgulandığı üzere ülkeler, kendi toprakları üzerinde bulunan somut olmayan kültürel miraslarının yaşayabilirliğini güvence altına almak ve bu konuda ulusal, uluslararası düzeyde farkındalığı artırmakla sorumludur. UNESCO somut olmayan kültürel mirası öncelikle bu mirası yaratan ve koruyan toplumun sonra da bütün insanlığın ortak belleği olarak görmektedir. Kuşaktan kuşağa aktarılan bu miras, toplulukların ve grupların çevreleriyle, doğayla ve tarihleriyle etkileşimlerine bağlı olarak, sürekli biçimde yeniden yaratılmaktadır. Ayrıca paylaşılan bir deneyim olarak tarihsel süreklilik içerisinde ortak bellek, kültürel çeşitliliğe ve insan yaratıcılığına duyulan saygıya katkıda bulunmaktadır.
 
Ülkemiz somut olmayan kültürel mirasının en zengin ve görkemli örneklerinin UNESCO aracılığıyla paylaşılması somut olmayan kültürel miras unsurlarımızın taşıdığı turizm değerlerinin tüm dünyada yankı bulmasına ve kültürel miras değerlerimizin uluslararası arenadaki görünürlüğünün artmasına katkı sağlamaktadır.
 
Ülkemiz bu kapsamda İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi’ne Meddahlık, Mevlevi Sema Törenleri, Karagöz, Aşıklık Geleneği, Nevruz (Türkiye, Azerbaycan, Hindistan, İran, Kırgızistan, Pakistan, Özbekistan), Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali, Alevi-Bektaşi Ritüeli Semah, Geleneksel Sohbet Toplantıları, Tören Keşkeği Geleneği ve Mesir Macunu Festivali’ni kayıt ettirmiştir.
 
Temsili Liste ile ilgili çalışmalara aktif bir şekilde devam edebilmek ve kamunun katılımını en yüksek düzeyde gerçekleştirmek amacıyla Adaylık Dosyası Öneri Formu hazırlanmış ve internet üzerinden ilgililerin erişimine açık hale getirilmiştir.
 
 
BAŞVURU
Türkiye topraklarında bulunan herhangi bir somut olmayan kültürel mirası (SOKÜM), UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesine kaydettirmek isteyen topluluk, grup, kurum ve bireyler aşağıdaki linkte bulunan Adaylık Dosyası Öneri Formunu doldurarak Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü’ne başvurabilir.
 
DEĞERLENDİRME
Adaylık Öneri Formu yeterli bulunan teklifler, Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından değerlendirilmeye alınacaktır.
 
DOSYA TESLİM TARİHİ
Adaylık dosyası öneri formu 1 Nisan 2013-15 Eylül 2013 tarihleri arasında kabul edilmektedir. Formların internet üzerinden yurdagul.adanali@kulturturizm.gov.tr e posta adresine ve ekleriyle birlikte basılı halde aşağıdaki adrese 15 Eylül 2013 tarihi mesai bitimine kadar gönderilmesi gerekmektedir.
 
Adres:
Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü
Somut Olmayan Türk Kültür Mirası Daire Başkanlığı
İsmet İnönü Bulvarı No: 5  Kat: 9
06100 Emek / ANKARA
 
ÖNEMLİ HUSUSLAR
Somut Olmayan Kültürel Miras, UNESCO tarafından toplulukların, grupların ve kimi durumlarda bireylerin, kültürel miraslarının bir parçası olarak kabul ettikleri uygulamalar, temsiller, anlatımlar, bilgiler, beceriler ve bunlara ilişkin araçlar, gereçler ve kültürel mekânlar biçiminde tanımlanmaktadır. 2003 tarihli UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesine göre bir kültürel mirasın, UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası olarak ilan edilebilmesi için şu beş kategoriden birine dahil olması gerekmektedir:
 
1- Sözlü gelenek ve anlatımlar
2- Toplumsal uygulamalar, ritüeller ve şölenler
3- Doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar
4- Gösteri sanatları
5- El sanatları geleneği
 
Ayrıca, bir kültürel mirasın, UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesine kaydedilmesi için unsurun günümüzde canlılığını sürdürüyor olması ve bu konuda gerekli koruma tedbirlerinin alınması gerekmektedir. Sözleşmede “koruma” terimi, “somut olmayan kültürel mirasın yaşayabilirliğini güvence altına almak” şeklinde tanımlamıştır. Formda koruma tedbirlerinin unsuru koruyabilecek ve destekleyebilecek şekilde detaylandırılması gerekmektedir.
 
Formun 1. Bölümünde unsurun adı, unsura ilişkin kısa tanımlayıcı bilgi ve SOKÜM alanı sorulmaktadır.
 
Formun 2. Bölümünde unsurun uygulayıcı, taşıyıcıları ve ilgili STK’lara dair bilgi istenmektedir.
 
Formun 3. Bölümünde unsurun varlığının sürdürülebilirliği ile ilgili geçmişte yapılan, hâlihazırda devam eden, gelecekte yapılacak olan çalışmalar ve koruma tedbirlerine ilişkin sorular bulunmaktadır.
 
ÇOK ULUSLU DOSYA ÖNERİSİ
Sözleşme kapsamındaki Uygulama Yönergelerinin 13. maddesi uyarınca önerilen unsurun coğrafi alanı birden fazla taraf devleti kapsamakta ise UNESCO SOKÜM Temsili Listesine kaydedilmek üzere çok uluslu adaylık dosyası önerisinde bulunulabilir.
 
Çok Uluslu Dosya Hazırlık önerisinde bulunan kurum, kuruluş, topluluk ve kişiler, formun dosya paydaşı olabileceği düşünülen ülkelerin uzmanları tarafından doldurulmasını sağlamalıdır. Her bir ülke için Adaylık Dosyası Öneri Formu ayrı ayrı İngilizce ya da Türkçe olarak doldurulmalı ve toplu bir klasör şeklinde Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğüne ulaştırılmalıdır.