T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ARAŞTIRMA VE EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Pîrî Reis Dünya Haritası (1513)’nın 500.Yılı Projesi Hakkında

Pîrî Reis Dünya Haritası (1513)’nın 500.Yılı Projesi Hakkında

Pîrî Reis Dünya Haritası (1513)’nın 500.Yılı Projesi Hakkında 15 Ocak 2011 tarihinde Bakanlığımızın teklifi ile Yıldönümleri Kutlama Listesinde yer alması için UNESCO’ya başvuruda bulunulmuştur.

25 Ekim-10 Kasım 2011 tarihleri arasında gerçekleştirilen UNESCO’nun 36. Genel Konferansında, Pîrî Reis Haritası (1513)’nın 500.Yılı olarak UNESCO tarafından ilan edilmiş ve kutlama ve anma programına alınmıştır.

20.02.2012 tarihinde, 2013 yılında gerçekleştirilecek etkinliklerin Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü’nün koordinasyonunda planlanması kararı alınmıştır. Bakanlığımızın çeşitli birimleri ile gönüllü kamu kurum ve kuruluşlarının, vakıf ve derneklerin konu ile ilgili çalışmalarındaki politikaların ve etkinliklerin belirlenmesi, hazırlanacak projelerin değerlendirilip, uygulamaya konulabilmesi için 26.04.2012 tarih ve 91368 sayılı Makam Oluru gereğince bir “Üst Kurul” oluşturulmuştur.

Üst Kurul, Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü Doç. Dr. Ahmet ARI’nın başkanlığında Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Müsteşarlık Müşaviri Prof. Dr. İdris BOSTAN ve Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürü Cemalettin ŞEVLİ, Pîrî Reis Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Kamil SAĞ, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. İskender PALA, İstanbul Deniz Müzesi Komutanı Kurmay Albay Fatih ERBAŞ, İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fikret SARICAOĞLU, İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Levent KIRVAL ve Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Müjdat ÖZBAHÇIVANOĞLU’ndan oluşmaktadır.

2012 yılının Nisan ayında oluşturulan Üst Kurulca gerçekleştirilen toplantılar ve alınan kararlar neticesinde, Üst Kurulca çalışmalara başlanmış ve bir eylem planı oluşturulmuştur.

Üst Kurulca Pîrî Reis’in doğru bir şekilde tanıtılmasının önemi ve Pîrî Reis'in hak ettiği değerde anılması için kalıcı nitelikteki çalışmaların ön plana alınmasının gereği vurgulanmıştır.

2012 yılında karara bağlanan bu etkinlikler bir proje bütünlüğüne dönüştürülmüş ve bir eylem planı oluşturulmuştur.

Bu amaçla Kitâb-ı Bahriye’nin en iyi el yazmasının tıpkıbasımının yapılması, Pîrî Reis dünya haritasının basımının yapılarak çoğaltılmasına, Yazar Gregory C. McIntosh’un Pîrî Reis’in 1513 tarihli Dünya Haritası hakkındaki kitabının çevirisinin yapılması ve basılması, yurtiçi ve yurtdışında sergiler gerçekleştirilmesi, Türkiye genelinde yarışmalar düzenlenmesi, belgesel film ve kısa tanıtım filmi hazırlanması, prestij yayınlar yapılması, yıl boyunca gerçekleştirilecek etkinliklerde kullanılmak üzere tanıtım materyalleri hazırlanması gibi konularda çalışmalar başlatılmıştır.

Üst Kurulca hazırlanan eylem planı 02.10.2012 tarihinde, 2013 yılı, Pîrî Reis Haritası (1513)’nın 500.Yılı kutlamaları kapsamında Kültür ve Turizm, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme ve Milli Savunma Bakanlarının katıldığı bir basın toplantısı ile kamuoyuna duyurulmuştur.

Pîrî Reis Yılı çerçevesinde slogan “Pîrî Reis Dünya Haritası 500 Yaşında” ve logo çalışmamız tamamlanmıştır. “Pîrî Reis Dünya Haritası’nın 500. Yılı Logosu” Bakanlığımız iç ve dış yazışmalarında 2013 yılı Ocak ayından itibaren kullanılmaya başlanmıştır.

23 Ocak 2013 tarihinde Bakanlığımız Topkapı Sarayı Müzesi’nde Pîrî Reis’in 1513 ve 1528 tarihli iki orijinal haritası, Kitab-ı Bahriye’si ve Kitab-ı Bahriye’den yararlanılarak yapılan eserlerini de içeren 20 günlük bir sergi düzenlenmiştir.

Genel Müdürlüğümüz girişimleri ile 25 Ocak 2013 tarihinde Pîrî Reis anı parası Darphane ve Matbaa Genel Müdürlüğü tarafından bastırılıp satışa sunulmuştur.

29 Ocak 2013 tarihinde, Yazar Gregory C. McIntosh’un Pîrî Reis’in 1513 tarihli Dünya Haritası hakkındaki kitabının çevirisinin yapılması ve basılması için Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü ile çalışmalar başlatılmıştır.

15 Mart 2013 tarihinde Atlas dergisinin desteği ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin himayelerinde, İstanbul Exhibitions ve Boyut Yayın Grubu tarafından açılan “Pîrî Reis ve 1513 Tarihli Dünya Haritası: 500 Yılın Gizemi” sergisi kapsamında 2 Nisan 2013 tarihinde Bakanlığımız sponsorluğunda dünyaca ünlü kartografya uzmanı Gregory McIntosh, Pîrî Reis ve haritaları hakkında bir konferans vermiştir. Sergi 31 Mayıs 2013 tarihine kadar devam edecektir.

Yine Genel Müdürlüğümüz girişimleri ile;

7 Nisan 2013 tarihinde ise Google portalında Pîrî Reis ile ilgili bir doodle’a yer verilmiştir.

9 Nisan 2013 tarihinde Pîrî Reis Haritası (1513)’nın 500.Yılı anısına Milli Piyango çekilişi yapılmıştır.

Roma’da 20-28 Nisan 2013 tarihleri arasında düzenlen “Pîrî Reis Haritası, Akdeniz ve Ötesi” Konferansında katılımcılara dağıtılmak üzere materyal desteği sağlanmıştır.

17 Nisan 2013 tarihinde Cevat ÜLKEKUL (Harita Mühendisi Em. Tümg.), Türk- Rus Vakfının Mimar Sinan Üniversitesinde düzenlediği ve 30 ülkenin katıldığı 7. Uluslararası Dünya Kültür ve Sanat Üniversiteleri (UCAWE) Sempozyumunda Bakanlığımızı temsilen iki bildiri sunmuştur.

18 Nisan 2013 tarihinde Pîrî Reis hatıra pulu ve ilk gün zarfı PTT Genel Müdürlüğü tarafından basılmıştır. 24 Nisan 2013 tarihinde "Pîrî Reis'ten Önce ve Sonra: Topkapı Sarayı'ndan Haritalar" Sergisi Topkapı Sarayı Müzesi Has Ahırlar Bölümünde açılmıştır. Osmanlı coğrafya ve haritacılarına kaynaklık eden 63 eser bu sergide bir araya getirilerek sergi katalogu basılmıştır. Topkapı Sarayı konferans salonunda “Pîrî Reis ve Osmanlı Haritacılığı” başlığı ile bilimsel bir toplantı düzenlenmiştir. Sergi 20 Mayıs 2013 tarihine kadar devam edecektir.

25 Kasım- 4 Aralık 2013’de Londra’da yapılacak olan ve 170 ülkenin katılacağı Uluslar arası Denizcilik Örgütü IMO (International Maritime Organisation) toplantısında Pîrî Reis’in ve Dünya Haritasının tanıtılması amacıyla etkinliklere destek sağlanacaktır.

Ayrıca yarışmalar düzenlenecek ve değerli akademisyenler tarafından hazırlanan çeşitli prestij yayınlar yapılacaktır.