T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ARAŞTIRMA VE EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
  • Neredeyim :

Islık Dili

ISLIK DİLİ

Envanter Numarası : 01.0018
Onay Tarihi : 13.03.2013 
Diğer Adları :   Kuşdili, Işıklık, Işılık, Işıldık, Iklık                                                                                    
Somut Olmayan Kültürel Miras Alanı/Alanları : Doğa ve Evrenle İlgili Bilgi ve Uygulamalar, Sözlü Gelenekler ve Anlatımlar
Coğrafi Dağılımı (Bildirimde Bulunan İller) : Giresun

    Parmak, dil, diş, dudak ve yanaklar yardımıyla oluşturulan sese ıslık, bu sesle iletişim kurmaya ıslık dili denir. Islık dili, özellikle Giresun olmak üzere Karadeniz’in birçok yöresinde yaygınlık gösterir. Konuşma dilinin kelimeleri, ıslık tekniği kullanılarak telaffuz edilir.
    
Islık dilinin ne zaman kullanılmaya başlandığı yönünde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak bu dilin ortaya çıkışı, kullanılması ve geliştirilmesinde coğrafi koşulların etken olduğu bilinmektedir. Karadeniz bölgesinin dağlık, engebeli arazilerinde konut yerleşimlerinin birbirinden uzak olması, bölge insanının günlük hayattaki iletişim ihtiyacını, ıslığın çıkarmış olduğu yüksek ses hacminden yararlanarak gidermesine neden olmuştur.
    
Islık dili; halkın kendi arasında uzlaştığı ezgisel, ritimsel ve belirgin bazı seslerin birleşiminden oluşan kalıplara sahiptir. Bu kalıplar kullanılarak ıslık dili, günlük hayattaki “tamam”, “gel”, “git”  gibi kısa, basit anlam birimleri yerine kullanılabilmektedir. Ayrıca ıslık dili ile "yangın var" şeklindeki acil yardım çağrıları veya "yarın bize fındık imecesine gelir misin" gibi uzun olmayan diyalogların kurulması mümkün hale gelmektedir.
    
Derin vadileri aşmak yerine ıslık dilini kullanmak Karadeniz bölgesi insanının işini kolaylaştırmış ancak cep telefonu, internet gibi gelişmiş iletişim araçları bu dilin kullanım alanını daraltmış, genç-yaşlı, kadın-erkek herkesin kullandığı bir dil iken özellikle gençler arasında az kullanılır olmuştur.  
    
Günümüzde “kuşdili” olarak anılmaya başlanan ıslık dili ile ilgili olarak Doğu Karadeniz dağ köylerinden biri olan Giresun’un Çanakçı İlçesine bağlı Kuşköy’de 1997 yılından beri her haziran ayında bir festival düzenlenmekte ve bu dili konuşanlar arasında yarışmalar yapılmaktadır.

*Metin, “Geçmişten Geleceğe Yaşayan Yaşayan Kültür Mirasımız Türkiye Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri” kitabından alınmıştır.

Fotoğraf: Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü