T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ARAŞTIRMA VE EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Tahsin KALENDER (Ahlat Yöresi Taş Ustası)

TAHSİN KALENDER

(Taş Ustası)

 

Envanter Numarası : 02.0017

Yılı: 2012

 

Taşı çeşitli amaçlar için kullanılmak üzere işleyen, yontan, şekil veren ve süsleyen ustalara taş ustası adı verilir.Anadolu-Türk mimarisi büyük ölçüde taşa dayalı bir mimarlıktır.  Bunun en önemli nedenleri işlenmeye müsait taş malzemenin bolluğu, değişik taş türlerinin mevcudiyeti ve geçmiş uygarlıklardan devralınan yapı teknolojisi ile kadim geleneklerin varlığıdır.

Tahsin Kalender 1928 yılında Ahlât’ın Ergezen Mahallesinde dünyaya geldi. Ahlât’ın köklü ailelerinden olan Kalenderoğulları ailesi mensubudur. İlkokulu bitirmesinden sonra 17 yaşından itibaren taş ustalığına adım attı. Zekâsı ve becerisi ile kısa sürede sivrilerek ustabaşılığa yükselen Kalender meslek hayatı boyunca 500’ü aşkın yapı inşa etti. İnşa ettiği yapılar arasında cami, çeşme, okul, değirmen, ahır, tandırevi, konut, minare, türbe gibi farklı yapı tipleri bulunmakta olup bunların neredeyse tamamı halen ayakta ve kullanılmaktadır. Kalender doğup büyüdüğü Ahlat'ın dışında Bitlis, Erciş, Doğubayazıt gibi yerleşim merkezlerinde de inşa faaliyeti gerçekleştirdi. Yapı ustası olması nedeniyle zaman içerisinde marangozluk bilgisi de edinen Kalender ayrıca mezar taşı işlemeciliği ile de uğraştı. XI. yüzyılda Ahlat’ta filizlenmeye başlayan mimarlık geleneğinin günümüzdeki en önemli temsilcisi olan Tahsin Kalender kendisini tam anlamıyla mimarlığa ve sanata adamış bir insandır.

Ahlat'ta taş ustalığı denilince akla gelen ilk isim Tahsin Kalender'dir. Taş işçiliği ile ilgili yeni arayışlar ve tasarımlar onun meslek hayatındaki en önemli özelliğidir. Kalender tarafından inşa edilmiş olan yapılar özenli işçiliği, sağlamlığı ve estetiği ile diğerlerinden kesin olarak ayrılmaktadır.