T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ARAŞTIRMA VE EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2009-2010 Yılları Arasında Gerçekleştirilen Alan Araştırmaları

  • 16–22 Şubat 2009 tarihleri arasında “Geleneksel Dost Toplantılarının İcra Özelliklerinin Tespiti” amacıyla Şanlıurfa’da, 23–27 Şubat 2009 tarihleri arasında Diyarbakır’da ve 09–12 Mart 2009 tarihleri arasında Balıkesir’de alan araştırmaları düzenlenmiştir. 

  • Yaşayan İnsan Hazineleri adaylarının ve Türk Halk Müziği çalgı yapımcıları ve icracılarının tespiti amacıyla 16–22 Şubat 2009 tarihleri arasında İstanbul’da, 02–08 Mart 2009 tarihleri arasında Rize’de, 16–22 Mart 2009 tarihleri arasında Bursa’da, 30 Mart–5 Nisan 2009 tarihleri arasında Mardin’de alan araştırmaları düzenlenmiştir.

  • 24–27 Şubat 2009 tarihleri arasında Semah Konulu Alan Araştırmaları Aydın ve Denizli illerinde gerçekleştirilmiştir.

  • Halk Hikâyeciliğinin Günümüz Değişen Koşullarındaki Durumunu Belgelemek amacıyla 02–09 Mart 2009 tarihleri arasında Kocaeli’de, 11–20 Mart 2009 tarihleri arasında Kars’ta, 31 Mart–07 Nisan 2009 tarihleri arasında İzmir’de, 14–21 Nisan 2009 tarihleri arasında İstanbul’da Halk Kültürü Alan Araştırmaları gerçekleştirilmiştir.

  • Yaren Sohbetleri konulu dosya hazırlıklarına destek sağlamak amacıyla 13–15 Mart 2009 tarihleri arasında Çankırı’da, 04–07 Nisan 2009 tarihleri arasında Kütahya-Simav’da alan araştırmaları düzenlenmiştir.

  • 25–27 Mart 2009 tarihleri arasında Kastamonu’da Yaşayan İnsan Hazineleri konusunda derleme çalışması yapılmıştır.

  • Genel Müdürlüğümüzce yürütülen somut olmayan kültürel mirasın korunması temsili listesine 2009 yılı için önerilmesi planlanan semahlar konulu dosya hazırlığına kaynak oluşturmak amacıyla 26–28 Mart 2009 tarihleri arasında Nevşehir-Hacı Bektaş’ta semah topluluğunun icrasını tespit amacıyla alan araştırması düzenlenmiştir.

  • Güneydoğu Kültür Koridorları kapsamında Unesco Makedonya Milli Komisyonu ile Unesco Türkiye Milli Komisyonu tarafından yürütülen “Makedonya-Türkiye Ortak Mutfak Kültürü” konulu proje çalışması kapsamında 31 Mart–08 Nisan 2009 tarihleri arasında Makedonya’da alan araştırması düzenlenmiştir.

  • Anadolu’nun köklü bir geleneği olan Yörük kültürünün son temsilcilerinden olan Sarıkeçili Yörükleriyle ilgili olarak, 06–17 Nisan 2009 tarihleri arasında Mersin Aydıncık’ta alan araştırması düzenlenmiştir.

Şanlıurfa Sıra Geceleri ve Diyarbakır Eyvan Geceleri Konulu Alan Araştırması

UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi kapsamında 2009 yılı için Temsili Listeye sunulmak üzere Geleneksel Dost Toplantıları çerçevesinde 16 – 25 Şubat  2009 tarihleri arasında Şanlıurfa ve Diyarbakır illerinde Alan Araştırmaları gerçekleştirilmiştir.

Sıra Gezme; Şanlıurfa ilinde cumartesi günleri müzikli ve yemekli toplantılar şeklinde icra edilir. Bu toplantılara bir kişi başkanlık yapar ve katılımcılar içinde ekonomik durumu en düşük olan kişinin karşılayabileceği bir menü hazırlanır. Bu menüde çay, mırra, çiğköfte, tatlı(Künefe veya Şıllık) bulunmak zorundadır.

Eyvan Geceleri; Diyarbakır Eyvan Geceleri konulu Alan Araştırmasında Eyvan Geceleri adı altında ticari amaçlı mekânlarda medyada yansıtılan Sıra Gecelerine benzetilmiş bir program yapılmaktadır. Diyarbakır ilinde Sıra Gecelerine benzer bir uygulamanın, günümüzde kaybolan ve uygulanmayan Velime Geceleri olduğu kaynak kişilerden tespit edilmiştir. Bu uygulamanın günümüzde bir örneğinin olmadığı ve önceden nasıl olduğu yönündeki bilgiler, geçmişte Velime Gecelerine tanık olan kaynak kişiler ile görüşmeler sonucunda elde edilmiştir.

Şanlıurfa Sıra Gezme ve Diyarbakır Eyvan Geceleri konulu Alan Araştırmalarından elde edilen 39 adet Betacam Video Kaset ve 7 adet DV videokaset Halk Kültürü Bilgi ve Belge Merkezine kazandırılmıştır.     

Semahlar Konulu Alan Araştırması

UNESCO Somut olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi kapsamında, taraf devletlere düşen envanter oluşturma yükümlülüğünü yerine getirmek ve Genel Müdürlüğümüzce yürütülen Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Temsili Listesine 2009 yılı için önerilmesi planlanan “Semahlar” konulu dosya hazırlığına kaynak oluşturmak amacı ile Anadolu Alevi grupları içerisinde geleneksel yapısını en iyi korumuş topluluklardan olan Tahtacılar ile ilgili olarak Aydın ili Bozdoğan ilçesi Alamut Köyü ile Denizli il merkezinde Semah konulu Alan Araştırması çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 26.02.2009 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışmalarda elde edilen dokümanlar Genel Müdürlük Bilgi ve Belge Merkezine kazandırılmıştır ve Genel Müdürlüğümüz Şube Müdürü Piri ER, Folklor Araştırmacısı Aydın DURDU ve Kameraman İrfan SAATÇİ tarafından 26-28 Mart 2009 tarihleri arasında Bakanlığımıza bağlı olarak kurulu bulunan Nevşehir Hacıbektaş Semah Topluluğu’nun çekimleri gerçekleştirilmiş ve çalışmalarda elde edilen dokümanlar Genel Müdürlük Bilgi ve Belge Merkezine kazandırılmıştır.

5 Nisan 2009 tarihinde Simav ilçe merkezinde faaliyet gösteren Mor Zeybekler Yarenine katılınarak video çekimi ve belgeleme çalışmaları yapılmıştır. Görevlendirme kapsamında elde edilen belgeler Genel Müdürlük Bilgi ve Belge Merkezine kazandırılmıştır.

Katkılarından dolayı Mehmet Yavuz’a teşekkür ederiz.

Tokat ili Turhal ilçesi Yenisu köyü ve Zile ilçesi Çayır köylerinde Genel Müdürlüğümüz Şube Müdürü Piri ER, Folklor Araştırmacısı Aydın DURDU ve Kameraman İrfan SAATÇİ tarafından 10-12 Nisan 2009 arasında bir alan araştırması gerçekleştirilmiş ve çalışmalarda elde edilen dokümanlar Genel Müdürlük Bilgi ve Belge Merkezine kazandırılmıştır.

Barana Konulu Alan Araştırması

UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi kapsamında 2009 yılı için Temsili Listeye sunulmak üzere Geleneksel Dost Toplantıları çerçevesinde 09–12 Mart 2009 tarihleri arasında Balıkesir Dursunbey ilçesinde BARANA geleneği üzerine Alan Araştırması gerçekleştirilmiştir.

Barana geleneği; Balıkesir’in Dursunbey ilçesinde cumartesi günleri müzikli ve yemekli toplantılar şeklinde icra edilen ve güçlü birer sosyal organizasyon niteliği taşıyan, arkadaş gruplarından oluşmaktadır. Bu toplantılara bir kişi başkanlık yapar ve genellikle müdahalesi gerekmedikçe başkanın varlığı grup içerisinde hissedilmez.

Balıkesir’in Dursunbey ilçesinde gerçekleştirilen Barana konulu Alan Araştırmasında elde edilen malzeme (ses bandı, video bandı, slayt) Halk Kültürü Bilgi ve Belge Merkezine kazandırılacaktır.     

Anadolu Halk Çalgıları Multimedia CD ve Katalogu Çalışması Kapsamında Gerçekleştirilen Alan Araştırmaları

Somut olmayan kültürel mirası üreten ve gelecek kuşaklara aktarmakta olan usta kişiler insan hazineleri olarak adlandırılmakta ve sürdürülebilir kalkınma hedefine zarar vermeden kültürün korunmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yapacakları katkıya vurgu yapılmaktadır. Kültürel mekânlar nasıl ki kendi kültürlerini koruma bilincini yaratıyorsa, geleneğin ustaları da aynı şekilde geleneksel sanat ve mesleklerin korunması bilincini yaratmaktadır. Bu kapsamda Genel Müdürlüğümüz bünyesinde 7 ilde (İstanbul, Rize, Bursa, Mardin, Karabük, Edirne, Erzurum) şu faaliyetler sürdürülmektedir:

Anadolu’da kaybolmuş ve kaybolmakta olan çalgılar ile günümüzde kullanılan çalgılarında ele alındığı halk çalgılarını içeren slaytlar ve bunların künyeleri ile haritalarla desteklenerek çalgıların tarihçelerinin verildiği prestij katalog çalışması,

Anadolu’da kullanılan halk çalgılarının yapımlarının ve icralarını içeren görüntülerin oluşturduğu üflemeli, vurmalı ve telli çalgıların yer aldığı CD seti çalışmaları yürütülmektedir.

16–22 Mart 2009 tarihlerinde, Anadolu Halk çalgıları Multımedia CD ve Katalog Projesi kapsamında, Bursa’da Bağlam cura yapımı, toprak dümbelek ve küpeli kaşık yapımı, Gezek eğlenceleri ile ilgili alan araştırması gerçekleştirilmiştir.

Araştırma sonucunda, Halk kültürü Bilgi ve Belge Arşivine 200 adet fotoğraf, 5 adet Belgesel Video Bant kazandırılmıştır.

16–22 Şubat 2009 tarihlerinde, Anadolu Halk çalgıları Multımedia CD ve Katalog Projesi kapsamında, İstanbul’da çalgı koleksiyoncu ve yapımcıları ile ilgili alan araştırması gerçekleştirilmiştir.

Etem Ruhi Üngör Koleksiyonu’nun fotoğraf ve video çekimi yapılmış, çalgı yapımcısı Feridun OBUL’un rebab yapımı ve Anadolu’da kaybolmuş çalgılar ile ilgili koleksiyonunun fotoğraf ve video kaydı yapılmıştır.

Araştırma sonucunda, Halk kültürü Bilgi ve Belge Arşivine 400 adet fotoğraf, 3 adet Belgesel Video Bant kazandırılmıştır.

30 Mart–5 Nisan 2009 tarihlerinde, Anadolu Halk çalgıları Multımedia CD ve Katalog Projesi kapsamında, Mardin’de Kemançe yapımı, icrası ve kullanıldığı alanlar, yöreye ait Halk oyunu ekipleri ve oyunlar ile ilgili alan araştırması gerçekleştirilmiştir.

Araştırma sonucunda, Halk kültürü Bilgi ve Belge Arşivine 190 adet fotoğraf, 10 adet Belgesel Video Bant kazandırılmıştır.

02–08 Mart 2009 tarihlerinde, Anadolu Halk çalgıları Multımedia CD ve Katalog Projesi kapsamında, Rize’de Tulum nav ve cibon yapımı, kemençe yapımı, tulum ve kemençe ile horon ve yol havaları repertuarı ile ilgili alan araştırması gerçekleştirilmiştir.

Araştırma sonucunda, Halk kültürü Bilgi ve Belge Arşivine 300 adet fotoğraf, 10 adet Belgesel Video Bant kazandırılmıştır.

Türkiye Makedonya Ortak Mutfak Kültürü Projesi

Makedonya ve Türkiye UNESCO Milli Komisyonları tarafından iki ülke arasındaki kültürel alışverişi güçlendirmek amacıyla, Güneydoğu Kültür Koridorları kapsamında yürütülen “Türkiye Makedonya Ortak Mutfak Kültürü” konulu projenin ilk aşaması olarak 31 Mart–08 Nisan 2009 tarihleri arasında Makedonya’da gerçekleştirilen alan araştırmasına Halk Kültürünü Araştırma Dairesi Başkanlığınca katılım sağlanmıştır. Projenin ikinci ayağını oluşturan alan araştırması Haziran 2009’da Türkiye’de gerçekleştirilecektir.