T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ARAŞTIRMA VE EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Geleneksel Sohbet Toplantıları İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi’ne kaydedilmiştir.

Geleneksel Sohbet Toplantıları(Barana, Kürsübaşı Sohbetleri, Sıra Geceleri, Sıra Yarenler v.b)

Geleneksel Sohbet Toplantılarını içeren kültür değerlerinin Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanterine aktarılması çalışmaları Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü koordinatörlüğünde devam etmektedir.  

Geleneksel Sohbet Toplantılarının İnsanlığın Somut Olmayan  Kültürel Mirasının Temsili Listesi Dosyanın hazırlanması sürecinde, ilgili gurupların katılımı ile 27 Şubat 2009 tarihinde Çankırı’da, 8 Mayıs 2009 tarihinde Kütahya Simav’da, 6 Ağustos 2009 tarihinde Şanlıurfa’da toplantılar düzenlenmiş ve gelecekte gerçekleştirilmesi öngörülen çalışmalar konusunda görüş birliğine varılmıştır. Geleneksel Sohbet Toplantıları, 16 Kasım 2010 tarihinde 5.COM 6.44 no’lu karar ile İnsanlığın Somut Olmayan  Kültürel Mirasının Temsili Listesi’ne kaydedilmiştir. Kabul edilen dosyada, Geleneksel Sohbet Toplantıları’na ilişkin yer alan bazı ifadeler şunlardır:

Köklü bir tarihi geçmişi ve kurumsal yapısı olan Geleneksel Sohbet Toplantıları, ilk bakışta bir boş zaman geçirme uğraşısı olarak görülse bile günümüze kadar gelmiş olması, bu toplantıların toplumsal hayat içerisinde önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir. Türkiye’nin kimi bölgelerinde, unutulmaya yüz tutmuş artık yalnızca yaşlıların arasında yaşayan ama kimi bölgelerinde de değişen hayat koşullarına uyum sağlayarak devam etmektedir.

“Geleneksel Sohbet Toplantıları”na farklı yörelerde Barana, Cümbüş, Muhabbet, Oturma, Oturak, Oturmah, Sıra Yarenler, Sıra Geceleri, Gezek, Sıraname, Sohbet, Ferfene, Erfane, Arfana, Delikanlı Teşkilatı, Gençler Heyeti, Sıra Yâranleri, Velime Geceleri, Kürsübaşı Sohbetleri, Keyf/Kef,  Oda Teşkilatı adları da verilmektedir. 

Geleneksel Sohbet Toplantıları, Türkiye’nin çeşitli yörelerinde farklı isimlerle adlandırılsa bile temelde aynı fonksiyona sahiptirler. Öncelikli amaç, iş zamanları dışında kalan zamanı sohbet ederek ve eğlenerek değerlendirmek, eğlendirirken eğitmektir. Bu toplantılar geleneklerin unutulmadan yaşatılması, köy veya mahallelilik bilincinin oluşturulması, sevgi ve saygı, birlik ve beraberlik gibi birçok erdemin oluşmasına ve sürdürülmesine yardımcı olmaktadır.

Sözlü olarak aktarılan Geleneksel Sohbet Toplantıları, geleneğin yaşadığı bölgelerde özellikle halk edebiyatı, halk dansları, halk müziği, seyirlik oyunlar gibi gösteri sanatları ile toplumsal ritüellerin aktarılmasında çok önemli roller üstlenmektedir. Büyükleriyle bu toplantılara katılan gençler, geleneği yaşayarak öğrenir ve yaşararak sürdürmeye çalışır. 

Bu toplantılar toplumsal adalet, yardımseverlik, hoşgörü, saygı gibi ahlaki değerlerin benimsenmesi gibi eğitici bir işleve de sahiptir. Geleneksel Sohbet Toplantıları her sosyal kesimden insanın katılabilmesi ve katılımcıların eşit toplumsal statüye sahip olması,  toplumsal barışın temini niteliğindedir. Böylece toplumsal ve toplumlararası hoşgörü ve barışın oluşmasına giden yolda önemli bir rol üstlenmektedir.

  • Kürsübaşı Sohbet Toplantısı (Elazığ)
  • Sıra Geceleri (Şanlıurfa)
  • Barana Sohbet Toplantıları (Balıkesir-Dursunbey)
  • Yaran Toplantısı (ankırı)


İçeriği Hazırlayan: Kültür ve Turizm Uzmanı Serkan Emir ERKMEN